Zodra de bladeren vallen en de nachten kouder worden, is het tijd om je tuin voor te bereiden op de winter. Vorst, harde wind en maandenlange regen kunnen flink wat schade aanrichten aan planten, vijvers, tuinmeubels en gereedschap. Met een paar middagen werk in het najaar voorkom je veel teleurstelling in het voorjaar.
Je hoeft daarvoor geen expert te zijn. Met het stappenplan hieronder pak je de belangrijkste klussen gestructureerd aan, zodat je tuin de koude maanden goed doorkomt en in maart of april weer snel tot leven komt.
Stap 1: ruim op, maar niet te grondig
Begin met een opruimronde. Haal zieke of beschimmelde plantenresten weg, want daarin kunnen ziektes overwinteren. Bladeren op het gazon kun je beter wegharken: een dikke laag houdt licht tegen en zorgt voor kale, vochtige plekken in het gras.
Laat de rest van de tuin juist een beetje rommelig. Een hoop blad onder struiken of in een hoekje biedt beschutting aan egels, insecten en andere nuttige dieren. Uitgebloeide vaste planten met stevige stengels mag je ook laten staan; ze beschermen het hart van de plant en zien er op een berijpte ochtend prachtig uit.
Stap 2: bescherm kwetsbare planten
Niet elke plant kan tegen een stevige vorstperiode. Vooral planten in potten zijn gevoelig, omdat de wortels minder beschermd zijn dan in de volle grond. Kijk per plant wat hij nodig heeft en neem op tijd maatregelen, liefst voordat de eerste nachtvorst wordt voorspeld.
- Zet niet-winterharde potplanten zoals citrus en oleander op een koele, lichte en vorstvrije plek.
- Wikkel grote potten die buiten blijven in jute of noppenfolie en zet ze op pootjes, zodat water weg kan lopen.
- Leg een laag mulch, compost of blad rond de voet van gevoelige vaste planten.
- Bescherm jonge of kwetsbare struiken met vliesdoek tijdens strenge vorst.
Stap 3: maak je vijver vorstbestendig
Een vijver vraagt in het najaar extra aandacht. Vis afgevallen blad en dode plantendelen uit het water, of span een net over de vijver voordat de bomen kaal worden. Rottend materiaal op de bodem verbruikt zuurstof en zorgt voor een slechte waterkwaliteit, wat vooral voor vissen een probleem is.
Haal de pomp en eventuele filters uit het water als je ze niet de hele winter laat draaien, maak ze schoon en bewaar ze vorstvrij. Leg bij vissen een ijsvrijhouder of een stuk piepschuim in het water, zodat er een opening blijft voor gasuitwisseling. Hak nooit een gat in het ijs, want de schokgolven kunnen vissen stressen. Wil je meer weten over vijveronderhoud en andere seizoensklussen, dan vind je op Tuinierentop10 uiteenlopende artikelen over tuinieren.
Stap 4: berg tuinmeubels droog op
Tuinmeubels gaan langer mee als ze niet maandenlang in de regen staan. Maak ze eerst goed schoon en laat ze volledig drogen voordat je ze opbergt; anders krijgen schimmel en vocht alsnog vrij spel. Kussens en parasols horen binnen, op een droge en goed geventileerde plek.
Heb je geen ruimte in een schuur of garage, gebruik dan ademende beschermhoezen. Zet de meubels niet direct op natte grond, maar op tegels of blokjes. Houten meubels kun je voor de winter nog behandelen met olie of beits, en metalen meubels controleer je op roestplekjes die je meteen bijwerkt.
Stap 5: verzorg gereedschap en sluit water af
Je gereedschap verdient ook een beurt. Verwijder aarde en plantenresten van schoppen, harken en snoeischaren, slijp de messen en wrijf metalen delen in met een dun laagje olie tegen roest. Grasmaaiers en andere machines maak je schoon; bij benzinemodellen is het verstandig de tank leeg te laten lopen of volgens de handleiding te behandelen.
Vergeet de waterleiding niet. Draai de buitenkraan dicht via de binnenafsluiter, laat het restwater weglopen en haal tuinslangen leeg. Een bevroren leiding kan scheuren en dat merk je vaak pas bij de eerste dooi. Ook regentonnen kun je beter gedeeltelijk legen, zodat uitzettend ijs geen schade aanricht.
Met deze vijf stappen staat je tuin er goed voor als de winter echt invalt. Plan de klussen verspreid over een paar droge najaarsdagen, dan blijft het overzichtelijk. In het voorjaar pluk je daar de vruchten van: gezonde planten, een heldere vijver en spullen die meteen klaar zijn voor gebruik.